เมนู

อโห การํ ปรมการนฺติ สุเขตฺเต สงฺเฆ มยา สุฏฺฐุ กตํ การํ อปฺปกมฺปิ กิจฺจํ มหปฺผลทานโต ปรมการํ อุตฺตมกิจฺจํ อโห วิมฺหยนฺติ อตฺโถฯ ยถา ติณโทสาทิวิรหิเตสุ เขตฺเตสุ วปฺปิตํ สาลิพีชํ มหปฺผลํ เทติ, เอวเมว ราคโทสาทิโทสรหิเต ปริสุทฺธกายวจีสมาจาเร สงฺฆเขตฺเต โคสีสอตฺถรณกมฺมํ มยา กตํ, อิทํ มหปฺผลํ เทตีติ วุตฺตํ โหติฯ น อญฺญํ กลมคฺฆตีติ อญฺญํ พาหิรสาสเน กตํ กมฺมํ สงฺเฆ กตสฺส การสฺส ปูชาสกฺการสฺส กลํ โสฬสิํ กลํ โกฏฺฐาสํ น อคฺฆตีติ สมฺพนฺโธฯ

ฉฏฺฐสตฺตมฏฺฐมนวมทสมาปทานานิ อุตฺตานาเนวาติฯ

ติํสติมวคฺควณฺณนา สมตฺตาฯ

31. ปทุมเกสรวคฺโค

1-10. ปทุมเกสริยตฺเถรอปทานาทิวณฺณนา

[1-2] เอกติํสติเม วคฺเค ปฐมาปทาเน อิสิสงฺเฆ อหํ ปุพฺเพติ อหํ ปุพฺเพ โพธิสมฺภารปูรณกาเล อิสิสงฺเฆ ปจฺเจกพุทฺธอิสิสมูเห เตสํ สมีเป หิมวนฺตปพฺพเต มาตงฺคหตฺถิกุเล วารโณ จณฺฑหตฺถี อโหสินฺติ สมฺพนฺโธฯ มนุสฺสาทโย วาเรตีติ วารโณ, อถ วา วาจาย รวติ โกญฺจนาทํ นทตีติ วารโณฯ มเหสีนํ ปสาเทนาติ ปจฺเจกพุทฺธมเหสีนํ ปสาเทนฯ ปจฺเจกชินเสฏฺเฐสุ, ธุตราเคสุ ตาทิสูติ โลกธมฺเมหิ นิจฺจเลสุ ปจฺเจกพุทฺเธสุ ปทฺมเกสรํ ปทุมเรณุํ โอกิริํ อวสิญฺจินฺติ สมฺพนฺโธฯ

ทุติยตติยาปทานานิ อุตฺตานานิฯ

[13-16] จตุตฺถาปทาเน มหาโพธิมโห อหูติ วิปสฺสิสฺส ภควโต จตุมคฺคญาณาธารภาวโต ‘‘โพธี’’ติ ลทฺธนามสฺส รุกฺขสฺส ปูชา อโหสีติ อตฺโถฯ รุกฺขฏฺฐสฺเสว สมฺพุทฺโธติ อสฺส โพธิปูชาสมเย สนฺนิปติตสฺส มหาชนสฺส สมฺพุทฺโธ โลกเชฏฺโฐ นราสโภ รุกฺขฏฺโฐ อิว รุกฺเข ฐิโต วิย ปญฺญายตีติ อตฺโถฯ ภควา ตมฺหิ สมเยติ ตสฺมิํ โพธิปูชากรณกาเล ภควา ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต ภิกฺขุสงฺเฆน ปริวุโตฯ วาจาสภิมุทีรยนฺติ มุทุสิลิฏฺฐมธุรอุตฺตมโฆสํ อุทีรยํ กถยนฺโต นิจฺฉาเรนฺโต จตุสจฺจํ ปกาเสสิ, เทเสสีติ อตฺโถฯ

สํขิตฺเตน จ เทเสนฺโตติ เวเนยฺยปุคฺคลชฺฌาสยานุรูเปน เทเสนฺโต สํขิตฺเตน จ วิตฺถาเรน จ เทสยีติ อตฺโถฯ วิวฏฺฏจฺฉโทติ ราโค ฉทนํ, โทโส ฉทนํ, โมโห ฉทนํ, สพฺพกิเลสา ฉทนา’’ติ เอวํ วุตฺตา ฉทนา วิวฏา อุคฺฆาฏิตา วิทฺธํสิตา อเนนาติ วิวฏฺฏจฺฉโท, สมฺพุทฺโธฯ ตํ มหาชนํ เทสนาวเสน นิพฺพาเปสิ ปริฬาหํ วูปสเมสีติ อตฺโถฯ ตสฺสาหํ ธมฺมํ สุตฺวานาติ ตสฺส ภควโต เทเสนฺตสฺส ธมฺมํ สุตฺวาฯ

[20] ปญฺจมาปทาเน ผลหตฺโถ อเปกฺขวาติ วิปสฺสิํ ภควนฺตํ ทิสฺวา มธุรานิ ผลานิ คเหตฺวา อเปกฺขวา อตุริโต สณิกํ อสฺสมํ คญฺฉินฺติ อตฺโถฯ

ฉฏฺฐสตฺตมาปทานานิ อุตฺตานาเนวฯ

[40] อฏฺฐมาปทาเน นิฏฺฐิเต นวกมฺเม จาติ สีมาย นวกมฺเม นิฏฺฐํ คเต สติฯ อนุเลปมทาสหนฺติ อนุปจฺฉา สุธาเลปํ อทาสิํ, สุธาย เลปาเปสินฺติ อตฺโถฯ

นวมทสมาปทานานิ อุตฺตานานิเยวาติฯ

เอกติํสมวคฺควณฺณนา สมตฺตาฯ

32. อารกฺขทายกวคฺโค

1-10. อารกฺขทายกตฺเถรอปทานาทิวณฺณนา

พาตฺติํสติมวคฺเค ปฐมทุติยตติยาปทานานิ สุวิญฺเญยฺยาเนวฯ

[16] จตุตฺถาปทาเน ชลชคฺเคหิ โอกิรินฺติ ชลเชหิ อุตฺตเมหิ อุปฺปลปทุมาทีหิ ปุปฺเผหิ โอกิริํ ปูเชสินฺติ อตฺโถฯ

ปญฺจมาปทานํ อุตฺตานเมวฯ

[26-27] ฉฏฺฐาปทาเน เจติยํ อุตฺตมํ นาม, สิขิโน โลกพนฺธุโนติ สกลโลกตฺตยสฺส พนฺธุโน ญาตกสฺส สิขิสฺส ภควโต อุตฺตมํ เจติยํฯ อิรีเณ ชนสญฺจรวิรหิเต วเน มนุสฺสานํ โกลาหลวิรหิเต มหาอรญฺเญ อโหสีติ สมฺพนฺโธฯ