เมนู

สภาวธรรมพื้นฐานตอน ๖
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส
ความเบื้องต้น

คำสอนในพระพุทธศาสนา ว่าโดยปิฎก แบ่งเป็น ๓ อย่าง คือ พระวินัยปิฎก
พระสุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก
คำสอนที่พระพุทธองค์ทรงแสดงไว้โดยอาณาเทศนา คือทรงแสดงเป็นระเบียบวินัย
เป็นข้อบังคับ เป็นแบบแผนให้ปฏิบัติโดยมีข้อกำหนดโทษหรือปรับอาบัติแก่ผู้ล่วงละเมิดไว้
เป็นชั้น ๆ ตามควรแก่โทษานุโทษ เรียกว่า พระวินัยปิฎก ซึ่งเป็นคำสอนที่เน้นในเรื่อง ศีล
เพื่อให้คนมีระเบียบวินัย ให้สังคมีความสงบสุข
คำสอนที่พระพุทธองค์ทรงแสดงไว้โดยโวหารเทศนาคือทรงแสดงโดยยักเยื้องโวหาร
เป็นต่าง ๆ ตามความเหมาะสมแก่บุคคลและกาลเทศะ ทรงยกบุคคลขึ้นเป็นตัวอย่างของการ
ดำเนินชีวิต ทั้งทางดี ทางชั่ว ทางถูก ทางผิด เรียกว่า พระสุตตันตปิฎก ซึ่งเป็นคำสอน
ที่เน้นในเรื่องสมาธิ เพื่อสอนคนให้มีอัธยาศัยสงบ มีจิตใจแน่วแน่ มั่นคงในการบุญการกุศล
คำสอนที่พระพุทธองค์ทรงแสดงไว้โดยปรมัตถเทศนา คือ ทรงแสดงตามหลักสัจจ-
ธรรม โดยไม่ยกบุคคลขึ้นเป็นตัวอย่าง ทรงแสดงเฉพาะสัจจธรรมหรือสภาวธรรมล้วน ๆ เรียก
ว่า พระอภิธรรมปิฎก ซึ่งเป็นคำสอนที่เน้นในเรื่องปัญญาเพื่อสอนให้คนมีสติปัญญา รู้แจ้ง
เห็นจริงในสภาวธรรมทั้งปวง
สัจจธรรมหรือสภาวธรรมที่พระพุทธองค์ทรงแสดงไว้ในพระอภิธรรมปิฎกนั้น แบ่ง
เป็น ๒ อย่าง คือ
(๑) สมมติสัจจะ จริงโดยสมมติ
(๒) ปรมัตถสัจจะ จริงโดยปรมัตถ์