เมนู

อนาถปิณฑิกวรรคที่ 2



อรรถกถาจันทิมสสูตร



พึงทราบวินิจฉัยในจันทิมสสูตรที่ 1 วรรคที่ 2 ต่อไป :-
บทว่า กจฺเฉว แปลว่า ประดุจชะวาก ชะวากเขาก็ดี ชะวากไม้และน้ำ
ก็ดี ชื่อว่า ชะวาก. บทว่า เอโกพินิปทา ได้แก่ประกอบด้วยจิตต์มีอารมณ์
เดียว และปัญหาเครื่องรักษาตัว. บทว่า สตา แปลว่า มีสติ. ท่านอธิบาย
ว่า ชนเหล่าใดได้ฌาน มีจิตมีอารมณ์อันเดียวผุดขึ้น มีปัญญาเครื่องรักษาตัว
มีสติอยู่ ชนเหล่านั้น จักถึงความสวัสดี เหมือนเหล่ามฤค ในชะวากเขา หรือ
ชะวากแม่น้ำ ที่ไม่มียุง. บทว่า ปารํ ได้แก่พระนิพพาน บทว่า อมฺพุโช
แปลว่า ปลา. บทว่า รณํ ชหา แปลว่า ละกิเลส. ท่านอธิบายว่า ชน
เหล่าใดได้ฌานไม่ประมาท ย่อมละกิเลสได้ ชนเหล่านั้น ก็จักถึงพระนิพพาน
เหมือนปลาทำลายข่ายที่ทำด้วยด้ายฉะนั้น.
จบอรรถกถาจันทิมสสูตรที่ 1

2. เวณฑุสูตร



[254] เวณฑุเทวบุตร ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าว
คาถานี้ ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
ชนเหล่าใด นั่งใกล้พระสุคต
ประกอบความเพียรในศาสนาของพระ-
โคดม ไม่ประมาทแล้ว ตามศึกษาอยู่
ชนเหล่านั้น มีความสุขหนอ.

[255] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
ชนเหล่าใด เป็นผู่เพ่งพินิจ ตาม
ศึกษาในข้อสั่งสอน อันเรากล่าวไว้แล้ว
ชนเหล่านั้น ไม่ประมาทอยู่ในกาล ก็ไม่
พึงตกอยู่ในอำนาจแห่งมัจจุ.


อรรถกถาเวณาฑุสูตร



พึงทราบวินิจฉัยในเวณฑุสูตรที่ 2 ต่อไป :-
คำว่า เวณฑะ [บาลีว่า เวณฑุ] เป็นชื่อของเทพบุตรองค์นั้น. บทว่า
ปยิรุปาสิย ได้แก่ เข้าไปนั่งใกล้. บทว่า อนุสิกฺขเร ได้แก่ ศึกษา.
บทว่า สตฺถปเท ได้แก่ บท คือ คำสั่งสอน. บทว่า กาเล เต อปฺปมชฺ-
ชนฺตา
ได้แก่ กระทำความไม่ประมาทในกาล.
จบอรรถกถาเวณฑุสูตรที่ 2