ควํ เจ ตรมานานํ, อุชุํ คจฺฉติ ปุงฺคโว;
สพฺพา คาวี อุชุํ ยนฺติ, เนตฺเต อุชุํ คเต สติฯ
[278]
เอวเมว มนุสฺเสสุ, โย โหติ เสฏฺฐสมฺมโต;
โส สเจ ธมฺมํ จรติ, ปเคว อิตรา ปชาฯ
ควํ เจ ตรมานานํ, อุชุํ คจฺฉติ ปุงฺคโว;
สพฺพา คาวี อุชุํยนฺติ, เนตฺเต อุชุํ คเต สติฯ
เอวเมว มนุสฺเสสุ, โย โหติ เสฏฺฐสมฺมโต;
โส สเจ ธมฺมํ จรติ, ปเคว อิตรา ปชา;
สพฺพํ รฏฺฐํ สุขํ เสติ, ราชา เจ โหติ ธมฺมิโกฯ
[279]
โนทยาห วินาสาย, พหุนายกตา ภุสํ;
มิลายนฺติ วินสฺสนฺติ, ปทฺมานฺยกฺเกหิ สตฺตหิฯ
[280]
สุตารกฺโข อภิโยโค, กุลารกฺโข วตฺตํ ภเว;
วิชฺชา หิ กุลปุตฺตสฺส, นายกสฺสาปมาทโกฯ
ปุตฺตกณฺฑ
[281]
อภิชาตํ อนุชาตํ, ปุตฺตมิจฺฉนฺติ ปณฺฑิตา;
อวชาตํ น อิจฺฉนฺติ, โย โหติ กุลคนฺธโนฯ
[282]
ปญฺจฏฺฐานานิ สมฺปสฺสํ, ปุตฺตมิจฺฉนฺติ ปณฺฑิตา;
ภโต วา โน ภริสฺสติ, กิจฺจํ วา โน กริสฺสติฯ
[283]
กุลวํโส จิรํ ติฏฺเฐ, ทายชฺชํ ปฏิปชฺชติ;
อถ วา ปน เปตานํ, ทกฺขินํ อนุปทสฺสติฯ
[284]
พหุปุตฺเต ปิตา เอโก, อวสฺสํ โปเสติ สทา;
พหุปุตฺตา น สกฺโกนฺติ, โปเสตุํ ปิตเรกกํฯ
[285]
ปุตฺตํ วา ภาตรํ ทุฏฺฐุ, อนุสาเสยฺย โน ชเห;
กินฺนุ เฉชฺชํ กรํ ปาทํ, ลิตฺตํ อสุจินา สิยาฯ
เวชฺชาจริย กณฺฑ
[286]
อายุเพทกตาภฺยาโส , สพฺเพสํ ปิยทสฺสโน;
อริยสีลคุโณเปโต, เอส เวชฺโช วิธียเตฯ
[287]
นานาคนฺถชานนญฺจ, สุทิฏฺฐกมฺมสมฺปทา;
ทกฺขตา หตฺถสีฆตา, ปสาทสูรสตฺติตาฯ
[288]
สาภาวิกตงฺขณิก-ญาณสุภาสิตาปิ จ;
อุสฺสาโห ทพฺโพ สพฺพตา, เวชฺชาเจรสฺส ลกฺขณํ;
[289]
กิลิฏฺฐวตฺถํ โกโธ จ, อติมานญฺจ คมฺมตา;
อนิมนฺติตคมนํ, เอเต ปญฺจ วิวชฺชิยาฯ
[290]
ทิฏฺฐกมฺมตา โสจญฺจ, ทกฺขตา วิทิตาคโม;
จตฺตาโร สุภิสกฺกสฺส, สุคุณา วิญฺญุนา มตาฯ
[291]
รุชาย ชยลกฺขณํ, รโส จ เภสชฺชมฺปิ จ;
ติลกฺขณเภโท เจว, วิญฺเญยฺโย ภิสกฺเกน เวฯ
ทาสก กณฺฑ
[292]
อนฺโตชาโต ธนกฺกีโต, ทาสพฺโยปคโต สยํ;
ทาสากรมรานีโต-จฺเจวํ เต จตุธา สิยุํฯ
[293]
ปุพฺพุฏฺฐา ปจฺฉานิปาตี, ทินฺนสฺส อาทายีปิ จ;
สุกตกมฺมกโร จ, กิตฺติวณฺณหโรปิ จฯ
[294]
ทาสา 0.0177 ปญฺเจว โจรยฺย-สขาญาตฺยตฺตสาทิสา;
ตถา วิญฺญูหิ วิญฺเญยฺยา, มิตฺตทารา จ พนฺธวาฯ
อิตฺถิกณฺฑ
[295]
อาสา โลกิตฺถิโย นาม, เวลา ตาสํ น วิชฺชติ;
สารตฺตา จ ปคพฺภา จ, สิขี สพฺพฆโส ยถา;
ตสฺมา ตาโย หิตฺวาน, พฺรูเหยฺย วิเวกํ สุธีฯ
อาสา โลกิตฺถิโย นาม, เวลา ตาสํ น วิชฺชติ;
สารตฺถา จ ปคพฺภา จ, สิขี สพฺพฆโส ยถา;
ตา หิตฺวา ปพฺพชิสฺสามิ, วิเวกมนุพฺรูหยํฯ
[296]
โลเก หิ องฺคนา นาม, โกธนา มิตฺตเภทิกา;
ปิสุกา อกตญฺญู จ ทูรโต ปริวชฺชเยฯ
[297]
ยถา นที จ ปนฺโถ จ, ปานาคารํ สภา ปปา;
เอวํ โลกิตฺถิโย นาม, นาสํ กุชฺฌนฺติ ปณฺฑิตาฯ
[298]